Eclipse solar total do 12 de agosto de 2026 en Santiago de Compostela
O 12 de agosto de 2026 asistiremos a unha eclipse solar total na Península Ibérica, no que o territorio do Concello de Santiago de Compostela atoparase na liña que divide a observación da totalidade da que se manterá na parcialidade.
A anterior eclipse solar total visible desde a Península Ibérica aconteceu no século pasado, o 17 de abril de 1912, onde a sombra tocou Galicia nunha moi estreita franxa de 1,2 km de anchura que atravesou desde Verín ata Valdeorras, con duración da totalidade menor de 1 s. Esa eclipse observouse en Santiago de Compostela cun escurecemento do disco solar do 96%.
Temos que remontarnos ao século XV, o 16 de marzo de 1485, data na que se puido observar unha eclipse solar total en Santiago de Compostela. Por aquel entón aínda gobernaba o reino de Castela a raíña Isabel I xunto a Fernando V.
A seguinte sombra que tocará o Concello de Santiago de Compostela acontecerá no século XXV, o 4 de outubro de 2480, cando o sol da mañá escurecerase durante uns 3 minutos.
Estas distancias temporais de 541 anos cara o pasado e de 454 anos cara o futuro para atoparnos cunha eclipse solar total nun lugar xeográfico concreto (Santiago de Compostela neste exemplo) dannos unha idea da extraordinaria rareza deste evento astronómico e a oportunidade histórica que teremos este 2026 para observalo sen desprazamentos.
No nordeste do Concello de Santiago de Compostela será onde se poida observar a totalidade da eclipse. Dos 219,84 km2 do concello tan só estarán baixo a sombra da totalidade 32,27 km2 , un 15% do territorio. Das 28 parroquias que compoñen o concello, a totalidade observarase en só 8, que son A Barciela, Cesar, Busto, Marantes, O Carballal, Nemenzo, A Enfesta e Sabugueira.
Na seguinte táboa indícanse para cada parroquia a súa superficie, a superficie en sombra da totalidade, a porcentaxe do territorio en sombra, a hora de inicio e a duración da fase de totalidade:
| PARROQUIA | Superficie (km2) | Sup Sombra (km2) | Porcentaxe Sombra | Inicio Totalidade | Duración (s) |
| A Barciela (Santo André) | 5,12 | 5,12 | 100% | 20:28:51 | 18 |
| Cesar (Santa María) | 6,88 | 6,88 | 100% | 20:28:48 | 22 |
| Busto (San Pedro) | 6,49 | 5,13 | 79% | 20:28:55 | 10 |
| Marantes (San Vicente) | 5,88 | 4,47 | 76% | 20:28:52 | 16 |
| O Carballal (San Xulián) | 7,45 | 4,17 | 56% | 20:28:56 | 14 |
| Nemenzo (Santa Cristina) | 8,11 | 4,10 | 51% | 20:28:53 | 14 |
| A Enfesta (San Cristovo) | 14,94 | 1,87 | 13% | 20:28:58 | 11 |
| Sabugueira (San Paio) | 16,52 | 0,54 | 3% | 20:29:02 | 8 |
| Santiago de Compostela | 15,37 | 0,00 | 0% | ||
| Aríns (San Martiño) | 10,84 | 0,00 | 0% | ||
| Bando (Santa Eulalia) | 9,34 | 0,00 | 0% | ||
| O Castiñeiriño (Nosa Señora de Fátima) | 2,03 | 0,00 | 0% | ||
| Conxo (Santa María) | 4,90 | 0,00 | 0% | ||
| O Eixo (San Cristovo) | 3,88 | 0,00 | 0% | ||
| Fecha (San Xoán) | 15,33 | 0,00 | 0% | ||
| Santa Cristina de Fecha (Santa Cristina) | 5,77 | 0,00 | 0% | ||
| Figueiras (Santa María) | 10,27 | 0,00 | 0% | ||
| Grixoa (Santa María) | 7,16 | 0,00 | 0% | ||
| Laraño (San Martiño) | 3,65 | 0,00 | 0% | ||
| Marrozos (Santa María) | 9,59 | 0,00 | 0% | ||
| Vidán (Divino Salvador) | 1,71 | 0,00 | 0% | ||
| San Caetano (Santiago) | 10,63 | 0,00 | 0% | ||
| San Paio (Santiago) | 1,51 | 0,00 | 0% | ||
| San Lázaro (Santiago) | 4,64 | 0,00 | 0% | ||
| Vista Alegre (San Xoán) | 5,09 | 0,00 | 0% | ||
| A Peregrina (Santa María) | 7,99 | 0,00 | 0% | ||
| Verdía (Santa Mariña) | 6,38 | 0,00 | 0% | ||
| Villestro (Santa María) | 12,36 | 0,00 | 0% |
Na seguinte imaxe indícase o territorio do Concello de Santiago de Compostela coa zona afectada pola sombra da totalidade:
E en máis detalle:
No momento da totalidade o sol atoparase no entorno de Santiago de Compostela a unha altitude de só 11,8º sobre o horizonte polo que é preciso que a observación se realice desde un lugar en que a orografía ou os obstáculos artificiais como as edificacións non impidan a visión directa do sol. Na seguinte imaxe amósase o territorio de Santiago de Compostela que non obstaculiza a visión do sol tendo en conta só a orografía:
Este mapa de afectación de parroquias pola sombra da eclipse así como as zonas de visibilidade directa na totalidade pódese consultar de xeito dinámico sobre Google Maps no seguinte enlace:
https://goo.gl/maps/PREKdVsWULUd4SrWA
FONTES:
Para a obtención destes resultados foi utilizada a seguinte información:
Datos da eclipse de Xavier M. Jubier, na súa web http://xjubier.free.fr/en/index_en.html
A visualización dos detalles horarios e localización en:
Os datos cartográficos dos límites administrativos foron recollidos da infraestrutura de datos espaciais da Xunta de Galicia en https://mapas.xunta.gal/gl